آقاکوچک: امتیاز ۲ برابری طرح‌های پژوهشی نسبت به مقالات / لزوم ترغیب اساتید برای انجام تحقیقات کاربردی

نظام جذب و ارتقای اساتید شاید مهم‌ترین عامل جهت‌دهی فعالیت‌های اعضای هیئت‌های علمی باشد. به همین منظور به مصاحبه با دبیر هیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس پرداختیم تا این موضوع را بررسی کنیم.

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، از آنجایی که اعضای هیئت های علمی متولی امر تعلم دانشجویان هستند و وظیفه جهت دهی به فعالیت های پژوهشی و آموزشی آن ها را دارند. وزارت علوم برآن شد تا فعالیت اساتید دانشگاهی را با ابزاری همچون آیین نامه ارتقای اساتید جهت دهی کند.
وزارت متبوع در سال ۹۴ اقدام به اصلاح این آیین نامه کرد، اصلاحاتی که در زمان خودش حاشیه های بسیاری را در پی داشت تا آنجا که قریب به اتفاق کارشناسان دانشگاهی ایرادات خاص خود را بر آن گرفتند و خواستار اصلاح مجدد آن شدند.
همین امر موجب شد تا وزارت علوم ماده الحاقی تحت عنوان ماده ۵ را به این آیین نامه بیفزاید؛ به طوری که بخشی از اصلاحات بر دوش موسسات آموزشی باشد و آن ها در قالب ماموریت هایی که دارند، به تدوین آن بپردازند. برخی از موسسات آموزشی از این ظرفیت استفاده کرده و کارگروه هایی مختلفی را در حوزه های علوم پایه، کشاورزی، هنر، مهندسی و علوم انسانی تشکیل دادند.
دانشگاه تربیت مدرس نیز از جمله دانشگاه هایی محسوب می شود که پس از آخرین اصلاحات اعمال شده بر روی آیین نامه ارتقاء اساتید و با توجه به ماده ۵ این آیین نامه اصلاحاتی را در آیین نامه اختصاصی ارتقاء اساتید خود انجام داده است؛ به همین منظور بر آن شدیم تا با علی اکبرآقا کوچک دبیر هیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس به گفتگو بپردازیم تا نقاط قوت و ضعف آیین نامه ارتقای اساتید وزارت علوم و اصلاحات انجام شده در آیین نامه ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس را مورد بررسی قرار دهیم.

مقالات با پشتوانه پژوهشی تدوین می شوند

علی اکبرآقا کوچک، دبیر هیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس گفت: آیین نامه ارتقای اساتید وزارت علوم در سال ۹۴ مورد تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و درسال ۹۵ به دانشگاه ها ابلاغ شد و دانشگاه ها به خصوص دانشگاه تربیت مدرس آن را در دستور کار خود قرار داد.
آقا کوچک ادامه داد: طبق ماده ۵ آیین نامه ارتقای اساتید، دانشگاه ها باید براساس ماموریت های خاصی که برای موسسات آموزشی یا پژوهشی تعریف شده است، ضوابط خاص خود را تدوین کرده و برای وزارت علوم و آموزش عالی ارسال کنند و بعد ازتصویب هیئت ممیزه مرکزی به مورد اجرا بگذارند، این فرایند در دانشگاه تربیت مدرس نیز انجام شد به طوری که پس از تصویب هیئت ممیزه و وزارت علوم از سال ۹۵ به اجرا درآمد.
آقاکوچک: امتیاز ۲ برابری طرح های پژوهشی نسبت به مقالات / لزوم ترغیب اساتید برای انجام تحقیقات کاربردی

دبیر هیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس تصریح کرد: با این جمله که ارتقای اساتید تنها از طریق چاپ مقالات است و به فعالیت های کاربردی توجه نمی شود، موافق نیستم. در آیین نامه ارتقای اساتید پیش بینی شده است مقالات اصلی و مبتنی بر پژوهش که در مجلات معتبر پژوهشی چاپ می شوند قابلیت ارتقای اساتید را خواهند داشت.
وی ادامه داد: همچنین این آیین نامه به غیر از بند مربوط به مقالات بند های مفصل دیگری دارد که هر کدام از آن ها در مورد انواع و اقسام فعالیت هایی سخن می گوید که که برای جامعه مفید است و اعضای هیئت علمی می توانند با آن ارتقاء یابند.
آقا کوچک با بیان اینکه مقالات مبتنی بر پژوهش به دست می آیند، اظهار کرد: یعنی اول باید پژوهش و کار تحقیقاتی صورت گیرد و پس از آن مقاله نگاشته شود. کار تحقیقاتی ممکن است به صورت آزمایشگاهی، نظری، مدل سازی کامپیوتری و نظایر آن باشد. به طوری که خروجی آن ها به مقاله منجر می شود بنابراین مقاله از کار پژوهشی به دست آمده است و این موضوع در خود آیین نامه اصلی ارتقای اساتید نیز دیده شده است.

چاپ مقالات و ارتقای رتبه علمی کشور در مجامع بین المللی

دبیرهیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس با اشاره به اینکه عده ای معتقد هستند مقالاتی که در مجلات IsI چاپ می شوند لزوما معطوف به نیاز های جامعه ما نیست و صرفا مشکلات کشور های خارجی را حل می کند؛ اظهارکرد: برخی از این تحقیقات نیز نظری و بدونکاربرد معین هستند البته این انتقاد تا اندازه‎ای می تواند درست باشد. باید توجه داشت که مقالات به ویژه در رشته هایی همچون علوم پایه وجود دارد که صرفا جنبه نظری و تئوریک دارند و در ارتقاء جایگاه کشور در سطح بین المللی موثر هستند این موضوع به این معنی است که ما نیازمند چاپ مقالات در حوزه بین المللی هستیم تا جایگاه علمی کشور در دنیا تثبیت شود.

آقاکوچک: امتیاز ۲ برابری طرح های پژوهشی نسبت به مقالات / لزوم ترغیب اساتید برای انجام تحقیقات کاربردی

لزوم ترغیب اساتید برای انجام فعالیت های پژوهشی

وی ادامه داد: بخش دیگری از مقالات مربوط به حل مشکلات کشور می شود که به ویژه در رشته های کاربردی نظیر رشته های مهندسی، علوم کشاورزی، علوم پزشکی وجود دارد. در حقیقت مسائل و مشکلات زیادی در کشور وجو دارد که لازم است اساتید دانشگاهی در آن ها به فعالیت بپردازند در حقیقت لازم است راهکار هایی اتخاذ شود تا اعضای هیئت های علمی به آن سمت و سو حرکت کنند.

امتیاز ۲ برابری طرح های پژوهشی نسبت به مقالات

آقاکوچک با اشاره به اینکه در آیین نامه مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بند هایی به این موضوع اختصاص یافته است؛ تصریح کرد: هرطرح کلان پژوهشی ملی درآیین نامه ارتقاء اعضای هیئت علمی ۱۵ امتیاز دارد، درصورتی که هیچ مقاله ای نمی تواند این امتیاز را کسب کند، بهترین مقالات در بهترین مجلات بین المللی در نهایت ۷ امتیاز دریافت می کنند بنابراین این موضوع که اساتید باید کار تحقیقاتی کاربردی انجام دهند نیز در آیین نامه ارتقاء اعضای هیئت علمی وزارت علوم نیزپیش بینی شده است. منتهی در آیین نامه مادر، اساتید برای انجام طرح‎های پژوهشی الزام نشده اند، زیرا این آیین نامه ها برای همه رشته ها تدوین شده است.امتیاز ۲ برابری طرح های پژوهشی نسبت به مقالات / لزوم ترغیب اساتید برای انجام تحقیقات کاربردی

ارتقای اساتید با سه طرح پژوهشی یا یک طرح کلان ملی

دبیرهیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس با اشاره به اینکه اساتید علاوه بر مقالات باید از ماده ۳ این آیین نامه نیز امتیازاتی کسب کنند؛ بیان کرد: بنابراین اساتید علاوه بر مقالات باید به انجام کار های تحقیقاتی یا هنری بپردازند و یا یک کتاب ارائه کنند. در آیین نامه خاص دانشگاه تربیت مدرس نیز آمده است اساتید برای ارتقاء لازم است علاوه بر ضوابط حداقلی که در آیین نامه مادر وجود دارد یک برجستگی مهمی نیز در پرونده خود داشته باشند.
اقا كوچك افزود: برای دریافت این برجستگی مهم چند حالت را در نظر گرفته ایم که از جمله آن ها می توانیم به اتمام سه طرح کاربردی و یا یک طرح کلان ملی خارج از دانشگاه اشاره کنیم. هچنین پیش بینی شده است تا اساتید رشته های علوم انسانی و هنر و برخی از رشته های دیگری که طرح های کاربردی ندارند، دارای تالیف هایی در زمینه های کاربردی باشند، بنابراین سعی کردیم که در واقع فعالیت های اساتید را علاوه بر جنبه های پایه ای علمی که سر جای خودش لازم است به قسمت هایی که رسالت های اجتماعی دانشگاه هم ایجاب می کند، معطوف کنیم.
وی ادامه داد: اگر جزو تدوین کنندگان این آیین نامه در آن زمان بودم برخی از بند های آن را ساده تر و برخی دیگر را دقیق تر می نوشتم، اما با توجه به ویرایشی که در سال ۹۴ انجام شد یک بند الحاقی بسیار خوبی به آن افزودند که به موجب آن دانشگاه ها این امکان را یافتند تا براساس وظایف خاص خود بتوانند ضوابط خاص خود را تدوین کنند این مسئله پس از این یعنی در ویرایش سال ۸۰ آیین نامه ارتقای اساتید دیده نشده بود.

ایجاد بی ثباتی با ویرایش زودهنگام آیین نامه ارتقای اساتید

آقاکوچک با بیان اینکه درست نیست هر دو سه سال یک بار آیین نامه ارتقای اساتید را تغییر دهیم، تاکید کرد: افراد معمولا سعی می کنند براساس آیین نامه ها فعالیت های خود را تنظیم و تدوین کنند. این که سه چهار سال یک بار آیین نامه اصلی تغییر کند آن ها را با مشکلاتی رو به رو خواهد کرد زیرا هر کدام از اساتید برای ارتقاء دست به یکسری فعالیت هایی می زنند، حال اگر پس از مدتی تلاش برای به ثمر رساندن یک بند از بند های آیین نامه ارتقاء به یک باره با تغییر در آیین نامه امتیاز آن از بین برود یک نوع بی ثباتی به وجود خواهد آمد. بی ثباتی در هر زمینه ای از جمله مسائل اجتماعی، اقتصادی و علمی کار خوبی نیست بهتر است بگذارید ثبات حفظ شود. اگر قرار است فعالیت کاربردی صورت گیرد در غالب همان ماده ۵ قابل انجام است.
دبیرهیئت ممیزه دانشگاه ترییت مدرس اظهار کرد: برخی منتقدین اعتقاد دارند کسب ۲۵ امتیاز برای ارتقای دانش یاری یا ۴۰ امتیاز برای ارتقای استادی از بند مقالات بسیار کار سختری است به طوری که اساتید را مجبور می کند تا به ارائه مقاله بپردازند. بنده خیلی این موضوع را قبول ندارم زیرا تمام پرونده هایی که در دانشگاه های بزرگ کشور به هیئت ممیزه می رسد از جمله دانشگاه تربیت مدرس اساتید حداقل امتیاز مقاله یعنی ۲۵ امتیاز را به راحتی به دست می آورند برای دست یابی به امتیازات بیشتر نیز ضوابطی قرار داه ایم به نحوی که اساتید علاوه بر ۲۵ امتیاز برای دانش یاری و ۴۰ امتیاز برای استادی لازم است در صنعت یا در مسائل اجتماعی، فرهنگی و نظایر آن فعالیت داشته باشند. که این موارد را می توان در قالب ماده ۵ گنجاند.
آقاکوچک: امتیاز ۲ برابری طرح های پژوهشی نسبت به مقالات / لزوم ترغیب اساتید برای انجام تحقیقات کاربردی

منع اساتید دانشگاهی از ارائه مقاله مشترک با دانشجویان

وی با بیان اینکه متاسفانه در بعضی از دانشگاه ها برخی اساتید ممکن است دانشجویان را ملزم به ارائه مقاله کنند تا نام خودشان را در کنار نام دانشجو به عنوان تالیف کنندگان بگذارند و تعداد مقالاتشان را افزایش دهند؛ تصریح کرد: اگر استادی که تنها در کلاس درس می دهد و هیچ ارتباطی به پایان نامه و رساله ندارد، دانشجو را اجبار کند که برای آن درس حتما مقاله ای را کار کند و از این طریق تعداد مقالات خود را افزایش دهد، کار غلط و خلاف قانونی را انجام دداده است.
آقاکوچک با بیان اینکه نمی توانیم صد در صد در بگوییم که این مسئله در دانشگاه تربیت مدرس وجود ندارد؛ گفت : این موضوع به صورت بخشنامه در دانشگاه ها وجود دارد، اما از آنجایی که هر دانشگاهی ۵۰۰ الی ۶۰۰ نفر عضو هیئت علمی حضور دارند که امکان خلافی انجام دهند. اما این خلاف، خلافی نیست که در دانشگاه ما و دانشگاه های معتبر کشور رایج باشد. لازم است مسئولین به این موضوع رسیدگی کنند.
وی در پایان خاطر نشان کرد: اما اینکه دانشجویان پس از کار های پژوهشی در در قالب پایان نامه های کارشناسی ارشد، رساله دکترا و همین طور طرح های پژوهشی مصوب اساتید در داخل دانشگاه یا طرف قرارداد با خارج از دانشگاه به ارائه مقاله مشترک با اساتید بپردازد هیچ مشکلی ندارد زیرا دانشجویان نیز در آن کار پژوهشی حضور داشته اند. در بسیاری از موارد نیز دانشجو خود علاقه دارد تا از کار پایان نامه خود مقاله ارائه دهد. بنابراین تنها در مورد اول ارائه مقاله مشترک خلاف قانون است و در باقی موارد اشکالی رخ نمی دهد.

افزودن نظر