طرح «حذف تنوع مدارس» موجب تنزل سطح کیفی مدارس می‌شود / تلاش دولت برای فرار از آموزش رایگان

طرح «حذف تنوع مدارس» موجب تنزل سطح کیفی مدارس می‌شود / تلاش دولت برای فرار از آموزش رایگان
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان تنزل سطح کیفی مدارس را از تبعات طرح «حذف تنوع مدارس» دانست.

قائم پناه دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان در گفتگو با خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، گفت: ۲۱ مهر ماه سال جاری مجلس مصوب کرد که وزارت آموزش و پرورش مدارس را فقط به دو صورت دولتی و غیردولتی اداره کند و به جز مدارس استثنایی، مدارس دولتی متنوع در کشور نباشد، ملاک ثبت نام در مدارس دولتی تناسب فاصله محل سکونت با مدرسه باشد و تأسیس هر نوع مدارس خاص، صرفاً با مجوز انجام شود؛ لذا به موجب اجرای این مصوبه باید تمامی مدارس هیأت امنایی، شاهد، ایثارگران، استعداد های درخشان، نمونه دولتی، آموزش از راه دور، اقلیت های مذهبی، شبانه روزی، عشایری و تطبیقی حذف شوند.
وی با بیان اینکه مصوبه حذف تنوع مدارس با چالش هایی مواجه است، افزود: این مصوبه با منویات صریح مقام معظم رهبری مبنی بر ضرورت نخبه پروری و تقویت مدارس استعداد های درخشان و با رویکرد های کلان شورای عالی انقلاب فرهنگی به دلیل حذف مدارس استعداد های درخشان و نمونه دولتی مغایر است.
قائم پناه با اشاره به اینکه کلمه تنوع در عنوان این مصوبه به دلیل عدم تصریح ملاک تنوع کاملاً با ابهام مواجه است، تصریح کرد: همچنین در این مصوبه مشخص نیست فاصله محل سکونت تا مدرسه تنها ملاک ثبت نام است یا یکی از ملاک های ثبت نام؛ چراکه اگر تنها ملاک باشد از این به بعد مدارس نمی توانند هیچ ملاک دیگری نظیر سن یا حتی جنسیت را برای ثبت نام لحاظ کنند و موظفند به طور مثال افراد بزرگسال را نیز در مدارس عادی ثبت نام کنند.
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان گفت: طرح حذف تنوع مدارس نظام آموزشی را حداقل با چهار آسیب اختلال در ارائه همگانی خدمات آموزشی به دلیل حذف مدارس اقلیت های مذهبی، مجتمع های آموزشی تطبیقی و بزرگسالان که مختص گروه مخاطب خاص تأسیس شده اند، نقض عدالت آموزشی به دلیل محروم سازی دانش آموزان مستعد مناطق محروم از مدارس نمونه دولتی، هموارسازی مسیر خصوصی سازی مدارس به دلیل حذف مدارس دولتی با کیفیت و هدایت خانواده های دغدغه مند به سمت مدارس غیردولتی و تنزل میانگین سطح کیفیت مدارس دولتی به دلیل حذف محدود مدارس دولتی باکیفیت یعنی نمونه دولتی، استعداد های درخشان و هیأت امنایی مواجه می سازد.
مغایرت با منویات مقام معظم رهبری
قائم پناه به مغایرت های طرح حذف تنوع مدارس با مراجع بالادستی از جمله منویات مقام معظم رهبری و رویکرد های کلان شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد و افزود: مقام معظم در دیدار سال ۹۸ با معلمان و فرهنگیان فرمودند: نخبه پروری خیلی مهم است، مدارس استعداد های درخشان نبایست تضعیف بشود، هر چه می توانید این ها را تقویت کنید . این بیانات در حالی است که با اجرای قانون فوق الذکر، عملاً مدارس استعداد های درخشان و نمونه دولتی به عنوان مدارس اصلی نخبه پرور در نظام آموزی حذف خواهند شد.
وی با بیان اینکه همچنین در بهمن ۱۳۹۶، شورای عالی آموزش و پرورش طی مصوبه ای به حذف مدارس استعداد های درخشان و نمونه دولتی در مقطع متوسطه اول حکم داد که علاوه بر مخالفت مردم و رسانه ها با این حکم، نهایتاً شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با این حکم مخالفت ورزید و مانع اجرایی شدن آن شد، تصریح کرد: ممانعت شورای عالی انقلاب فرهنگی از حذف مدارس استعداد های درخشان و نمونه دولتی و تصویب اساسنامه تشکیل سازمان سمپاد، نشانگر سیاست های کلی این شورا در قبال این مدارس است و مصوبۀ حذف تنوع مدارس با این سیاست ها مغایرت دارد.
طرح  حذف تنوع مدارس  در جهت هموارسازی راه برای توسعه مدارس غیردولتی است/ تلاش دولت برای فرار از آموزش رایگان

دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان با بیان اینکه مصوبه حذف تنوع مدارس از سه عبارت اصلی تشکیل شده که هر یک از آن ها با ابهاماتی روبه رو است، گفت: در این مصوبه تصریح شده کلیه واحد های آموزشی منحصراً به دو صورت دولتی و غیردولتی اداره شوند و این در حالی است که در حال حاضر مدارس به جهت نظام مدیریتی، به دو صورت دولتی و غیردولتی افراز می شوند و نوع سومی وجود ندارد. بر این اساس اگر هدف قانون گذار تغییر شرایط کنونی است، باید مراد خود را به صورت شفاف تر ذکر نماید.
قائم پناه با اشاره به اینکه در مصوبه حذف تنوع مدارس آمده به جز مدارس استثنایی، مدارس دولتی متنوع در کشور نباشد، افزود: در این بخش از مصوبه هیچ گونه ملاکی برای عبارت تنوع تصریح نشده و همین موضوع مصوبه را با ابهامات بسیاری مواجه ساخته است. همچنین در این جمله باید عبارت تنوع در کشور به تنوع در مدارس دولتی تغییر کند یا جمله باید به این شکل تغییر کند: به جز مدارس استثنایی دولتی، مدارس عادی دولتی و مدارس عادی غیردولتی نوع دیگری از مدرسه در کشور نباشد ؛ در غیر این صورت با خط قبل که مدارس غیردولتی به رسمیت شناخته شده اند در تناقض است.
وی با بیان اینکه در مصوبه حذف تنوع مدارس ملاک ثبت نام در مدارس دولتی تناسب با فاصله محل سکونت با مدرسه است، اظهار کرد: ابهام اصلی این عبارت آن است که فاصله محل سکونت با مدرسه ، تنها ملاک ثبت نام است یا یکی از ملاک های ثبت نام؛ اگر به عنوان یکی از ملاک ها مدنظر است که در حال حاضر نیز در اغلب مدارس دولتی رعایت می شود. اگر این شاخصه به عنوان تن ها ملاک مدنظر باشد نیز از این به بعد مدارس نمی توانند هیچ ملاک دیگری نظیر سن یا حتی جنسیت را برای ثبت نام لحاظ کنند و موظفند به طور مثال افراد بزرگسال را نیز در مدارس عادی ثبت نام نمایند؛ بنابراین به نظر می رسد که قانون گذار مراد خود از عبارات به کار رفته را به صورت دقیق تر تصریح نماید.
آسیب های اجرایی سازی مصوبه
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان با اشاره به اینکه اجرای مصوبۀ حذف تنوع مدارس نظام آموزشی را حداقل با چهار آسیب شامل اختلال در ارائۀ همگانی خدمات آموزشی، نقض عدالت آموزشی، هموارسازی مسیر خصوصی سازی مدارس و تنزل میانگین سطح کیفیت مدارس دولتی مواجه می سازد، گفت: قانون مذکور تنها ملاک ثبت نام در مدارس دولتی را فاصله محل سکونت با مدرسه اعلام نموده است. این شرط کلی در حالی است که شرایط متفاوت دانش آموزان در برخی موارد ایجاب می نماید که مدارسی با نظام پذیرش متفاوت وجود داشته باشد. به عنوان مثال مدارس اقلیت های مذهبی برای تحصیل فرزندان پیروان اقلیت های مذهبی تأسیس می شوند.
مدارس آموزش از راه دور و شبانه روزی با هدف پاسخ دهی به نیاز دانش آموزان مناطق دورافتاده فعالیت می نمایند. کارکرد مجتمع های آموزشی تطبیقی، آموزش فرزندان اتباع سایر کشور ها در ایران است. مدارس نمونه دولتی با هدف ایجاد عدالت آموزشی در مناطق محروم و ویژه مدارس مستعد محروم تأسیس شده اند. جامعۀ هدف مدارس بزرگسالان نیز افرادی که در سنین متداول آموزش عمومی موفق به طی دورۀ آموزش عمومی نشده اند؛ بنابراین در صورتی که تنها ملاک ثبت نام مدارس دولتی فاصلۀ محل سکونت باشد، کار کرد تمامی انواع مدارس فوق با چالش قانونی مواجه شده و مختل خواهد شد.
تهدید عدالت آموزشی
قائم پناه با بیان اینکه حذف تنوع مدارس به نوعی ایده عدالت به مثابه برابری را به ذهن متبادر می سازد، تصریح کرد: مبانی نظری سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عموی جمهوری اسلامی ایران به صراحت این تصور را زیر سؤال می برد و تأکید می کند که بر اساس مبانی روان شناختی پذیرفته شده، گاهی تفاوت ها و شباهت های آحاد متربیان به گونه ای است که می توان آن ها را در گروه هایی دسته بندی کرد و خدمات تربیتی ویژه و کیفی تری به آن ها ارائه کرد .
به گفته وی مدارس استعداد های درخشان از جمله مدارسی هستند که خدمات آموزشی متناسب با شرایط متربیان تیزهوش ارائه می دهند و در صورت اجرای این قانون، این گروه از دانش آموزان با چالش مواجه خواهند شد. همچنین تنها امید دانش آموزان مناطق محروم برای دریافت خدمات آموزشی باکیفیت و قبولی در دانشگاه های برتر مدارس نمونه دولتی هستند و در صورت حذف این نوع از مدارس، این دانش آموزان از دسترسی خدمات آموزشی باکیفیت محروم شده، شکاف طبقاتی تشدید شده و عملاً عدالت آموزشی مخدوش می شود.
هموارسازی مسیر خصوصی سازی مدارس
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان گفت: بخشی از دانش آموزان مدارس هیأت امنایی، شاهد و استعداد های درخشان دغدغۀ کیفیت خدمات آموزشی فرزندان خود را داشته و در صورت تعطیلی این نوع از مدارس، حاضرند شرایط معیشتی سخت تری را تجربه کرده و هزینۀ ثبت نام فرزندان خود در مدارس غیردولتی پرداخت نمایند؛ بنابراین فراهم سازی این شرایط عملاً باعث هدایت اجباری تقاضای این دسته از خانواده ها به سمت مدارس غیردولتی خواهد شد و زمینه را برای خصوصی سازی هر چه بیشتر مدارس فراهم یافت.
تنزل میانگین سطح کیفیت مدارس دولتی
قائم پناه اظهار کرد: مدارس نمونه دولتی، استعداد های درخشان، هیئت امنایی و شاهد از جمله مدارس دولتی هستند که سطح قابل قبولی از خدمات آموزشی را ارائه می نمایند. اگر چه شاید میزان تمرکز موجود در ارائۀ خدمات آموزشی باکیفیت قابل اصلاح و تعدیل باشد، اما قطعاً حذف ناگهانی این مدارس راه درستی نیست؛ در واقع با حذف این مدارس همین سطح از خدمات کیفی که به صورت دولتی در دسترس خانواده ها قرار گرفته بود از بین خواهد رفت و عملاً میانگین سطح کیفی مدارس دولتی تنزل معناداری خواهد نمود.
کوچ دانش آموزان مدارس خاص به مدارس غیردولتی
وی با بیان اینکه مصوبه حذف تنوع مدارس نیز به مانند مصوبه رفع انحصار آموزش زبان انگلیسی کارشناسی نشده و البته همراه با شعار است، اظهار کرد: خروجی این طرح کوچ دانش آموزان مدارس خاص به مدارس غیردولتی است؛ البته در دولت یازدهم و زمانی که آقای فانی وزیر آموزش و پرورش بود در گزارش ۱۰۰ روزه ای که به رئیس جمهور ارائه شد مدارس خاص را که شامل مدارس سمپاد، نمونه دولتی و شاهد بودند به عنوان بزرگترین مانع برای توسعه مدارس غیردولتی ذکر کردند. همچنین از سوی دیگر طی گزارشی که مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری به سرپرستی آقای حسام الدین آشنا، در سال ۹۴ به رئیس جمهور ارائه داده است، تاکید شده که مدارس خاص (سمپاد، نمونه دولتی و شاهد) مانعی برای توسعه مدارس غیردولتی هستند؛ در همین باره از وزیر آموزش و پرورش خواسته شد که دو سیاست را پیگیری کند؛ اول برون سپاری مدارس از طریق خرید خدمات آموزشی و دوم هموارسازی راه برای خصوصی سازی آموزش و پرورش!
قائم پناه با تاکید بر اینکه مصوبه اخیر مجلس در جهت هموارسازی راه برای توسعه مدارس غیردولتی است، افزود: مصوبه مجلس در حذف تنوع مدارس در حالی است که یک روز قبلش شورای عالی انقلاب فرهنگی اساسنامه سازمان استعداد های درخشان را مصوب کرده بود.
طرح  حذف تنوع مدارس  در جهت هموارسازی راه برای توسعه مدارس غیردولتی است/ تلاش دولت برای فرار از آموزش رایگان

وی با اشاره به اینکه مدارس نمونه دولتی در سال ۱۳۶۵ با هدف شناسایی دانش آموزان مستعد روستایی تاسیس شد، بیان کرد: با در نظر گرفتن مصوبه اخیر مجلس این سؤال مطرح است که آیا دیگر دانش آموز مستعد روستایی نداریم؟ در حال حاضر هنوز دانش آموزانی روستایی وجود دارند که دارای توانایی خاص و استعداد هستند، اما با کمبود امکانات مواجه اند؛ لازم به ذکر است که در دوره آقای بطحایی، وزیر سابق آموزش و پرورش دوره اول مدارس نمونه دولتی حذف شد و متاسفانه با مصوبه اخیر دوره دوم نیز حذف خواهد شد، با این اوصاف دانش آموزان مستعد روستایی سرنوشتشان چه می شود؟
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگکاه فرهنگیان گفت: نکته مهم اینکه مصوبه مجلس سبب توسعه مدارس غیردولتی می شود؛ بنابراین اگر این مصوبه از فیلتر شورای نگهبان عبور کرده و تبدیل به قانون شود، راه توسعه مدارس غیردولتی و کوچ این دانش آموزان به این مدارس فراهم می شود.
قائم پناه تصریح کرد: متاسفانه دولت در ۶ سال اخیر تمام تلاشش را برای خصوصی سازی آموزش و پرورش به کار گرفته است که همین مسئله موجب تضعیف مدارس دولتی شده و باعث شده تا جایگاه این مدارس در بین عموم جامعه تنزل پیدا کند، با این شرایط محال است که دانش آموزان مستعد که از تحصیل در مدارس استعداد درخشان و نمونه دولتی باز می مانند خانواده هایشان حاضر باشند برای ادامه تحصیل مدارس دولتی را انتخاب کنند.
وی افزود: بررسی مصوبه اخیر مجلس نشان میدهد دولت در سال های اخیر برای فرار از اجرای اصل ۳۰ قانون اساسی یعنی آموزش رایگان تلاش کرد تا با اجرای برخی سیاست ها یا انجام ندادن کامل برخی وظایف، مدارس دولتی را تضعیف کند، از سوی دیگر مجلس دهم که بیشترین همراهی و همکاری را تاکنون با دولت داشته است در راستای به ثمر نشستن سیاست های دولت طرح حذف تنوع مدارس را تصویب کرد؛ برآیند این دو اقدام مهر تاییدی بر توسعه مدارس غیردولتی و خصوصی و کوچ دانش آموزان نخبه و با استعداد به مدارس غیردولتی است.
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان گفت: نکته قابل توجه این است که دستگاه تعلیم و تربیت، دستگاهی تخصصی است هرچند که به ظاهر همه افراد جامعه فرصت حضور در در این فضا را دارند، اما لزوما همه افراد سواد و تخصص اجرای کار در این عرصه را ندارد.
قائم پناه اظهار کرد: تأکید بر ایجاد فرصت‏ های آموزشی متنوع و با کیفیت ، ایجاد تنوع در فرصت های تربیتی ، تنوع بخشی در ارائه خدمات آموزشی و فرصت های تربیتی برخی از عبارت های سند تحول بنیادین هستند همچنین در قانون برنامه ششم و اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش؛ انجام تمام اقدامات براساس این سند و انجام نشدن اقدامی مغایر با قانون و سند مورد تأکید قرار گرفته است، لذا رعایت مفاد این سند علاوه بر مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش و شورای عالی انقلاب فرهنگی، دارای یک پشتوانه قانونی از طرف مجلس هم است. از سویی دیگر لازمه و پشتوانه طرح ها و لوایحی که در مجلس به تصویب می رسد، انجام مطالعات و کار های کارشناسی است حال بنابر نقص و ضعف و ابهاماتی که در مصوبه کاهش تنوع مدارس دیده می شود، ضروری به نظر می رسد، استنادات علمی و دیدگاه های کارشناسی این مصوبه در اختیار عموم قرار گیرد.
وی با طرح این سوال که مصوبه حذف تنوع مدارس چقدر در راستای حل مهمترین و با اولویت ترین مسائل آموزش و پرورش است و دیگر اینکه آیا کاهش دسترسی مردم به مدارس عادی دولتی با کیفیت، به مراتب اهمیت بیشتری از مصوبه کاهش تنوع مدارس ندارد؟ اظهار کرد: سوال دیگر این است که آیا این مصوبه معطوف به نیاز واقعی آموزش و پرورش است؟
دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان گفت: سوال دیگر این است که آیا با توجه به کمبود شدید معلم، تصویب قانون ملی تأمین و تربیت معلم برای تأمین معلمان شایسته و با انگیزه و ممانعت از روی آوردن آموزش و پرورش به راهکار های اضطراری و دور از عدالت همچون خرید خدمات آموزشی اولویت بیشتری ندارد؟ آیا در این مصوبه به حدود اختیارات و صلاحیت مراجع توجه شده است؟ آیا شورای عالی آموزش و پرورش و شورا های آموزش و پرورش استان و شهرستان بهترین و شایسته ترین مرجع برای تدوین وتصویب ضوابط ثبت نام در مدارس نیستند؟
قائم پناه بیان کرد: ضعف و تأخیر آموزش و پرورش در محقق کردن اهداف تعیین شده در نقشه جامع علمی کشور و مبانی نظری سند تحول و بی اعتنابی مجلس به راهکار های علمی ذکر شده در آن اسناد حالا یکی از مهمترین چالش های نظام تعلیم و تربیت کشور است.

افزودن نظر