شکاف آموزشی و نمود آن در کنکور

شکاف آموزشی و نمود آن در کنکور
شاید عنوان «دوپینگ تحصیلی» را شنیده باشید، آن‌هایی که با کمک پول در بهترین مدارس لاکچری و گران قیمت در حال تحصیل هستند.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، بیش از یک هفته از اعلام نتایج کنکور سراسری ۹۸ و ورود به مرحله انتخاب رشته داوطلبان می گذرد، بحث بر سر عدالت در نظام آموزشی کشور و همچنین شکاف ناعادلانه کیفیت آموزشی در استان های مختلف کشور و همچنین بین مدارس دولتی، سمپاد، خصوصی و... بالا گرفته است.

اعلام رتبه های برتر کنکور سراسری 98 نیز به مانند سال های گذشته ثابت کرد که این نفرات برتر همگی از مدارس خاصی همچون سمپاد، نمونه دولتی یا غیردولتی بودند و دانش آموزان مدارس دولتی هیچ جایگاهی در بین نفرات برتر کنکور ندارند. اما فارغ از این ماجرا، نظام آموزشی کشور دچار گسل طبقاتی و همچنین دانشگاه ها و رشته های برتر نیز برای طبقات خاصی از جامعه شده است.

با این تفاسیر، عدالت آموزشی در کشور از آن دست عناوین باکلاسی شده که که مسئولین حوزه آموزش و پرورش و سازمان سنجش گاهاً از آن استفاده می کنند تا جلوی برخی انتقادات صریح را بگیرند!

مجلس قانون توسعه مدارس غیردولتی را به تصویب رسانده است اما همین قانون در اصل سی ام، دولت ها را موظف کرده تا وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه دانش آموزان تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و همچنین باید وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور به طور رایگان گسترش دهند.

فارغ از قوانین مصوب در مجلس و دولت، سوال اصلی اینجاست چرا مدارس به بنگاه های اقتصادی تبدیل شده که عده ای با پرداخت پول بیشتر از امکانات تحصیلی و کیفیت آموزشی بهتری برخوردارند و آنهایی که از وضعیت مالی نامناسبی برخوردارند، باید در پایین ترین سطح امکانات آموزشی و تحصیلی جای بگیرند؟!

اینکه دولت ها، خصوصی سازی را به حوزه آموزش وارد می کنند به منظور کاهش هزینه های اجتماعی و کنترل کسری بودجه است چرا که تاسیس مدارس غیردولتی و خاص با هدف جبران کمبودهای آموزشی بوجود آمده است. این مدل خصوصی سازی مدارس شاید از یک وجه خوب باشد ولی از طرف دیگر شلوغ بودن کلاس های مدارس دولتی، کیفیت پایین آموزش و عدم اختصاص سرانه مالی کافی از طرف دولت موجب بی عدالتی آموزشی در سطح مدارس کشور شده است.

محرومیت طبقات پایین جامعه از آموزش مناسب
علی محمد حاضری عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس در پژوهش مدارس غیرانتفاعی و تحرک اجتماعی بیان کرد: مدارس غیرانتفاعی هم از حیث امکانات مختلف آموزشی و هم از بعد کیفیت آموزشی وضعیت بسیار مطلوبتری نسبت به مدارس دولتی داشته اند. لذا تاسیس مدارس غیرانتفاعی صرف نظر از تاثیری که برسطح و کیفیت مدارس دولتی می گذارد، راهی برای تجلی رسمی نابرابری فرصتهای آموزشی است.

مجید حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نیز معتقد است: وقتی آموزش و پرورش به جای برگزاری نمایشگاه حمایت از مدارس محروم، نمایشگاه حمایت از مدارس غیرانتفاعی برگزار می کند، یعنی سیاست اش خصوصی سازی و تقویت مدارس غیرانتفاعی است. مدارس غیرانتفاعی ، کلاس های زبان ، مافیای کنکور ، اردوهای کنکور و صدها عنوان پولی دیگر در آموزش و پرورش شکل گرفته که باعث شده طبقات بالا بهترین سهم از آموزش را داشته باشند و کنکور امسال نماد این وضعیت بود.

رضا امیدی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی درباره وضعیت عدالت در نظام آموزشی بیان کرد: خصوصی سازی آموزش نه در جهت ایجاد برابری که در جهت تشدید نابرابری در دسترسی به آموزش عمل کرده است. مهم ترین شاخص شکاف طبقاتی در ایران، آموزش است. در سال 95 این شکاف بین دهک بالا و پایین جامعه برای پرداخت هزینه در حوزه آموزش، 47 برابر بوده و طبق آمارهای خام در سال 96 به 58 برابر رسیده است.

سیستم آموزشی لیبرال!
آمریکا لیبرال ترین کشور در جهان است ولی در این کشور تنها 6 درصد مدارس خصوصی وجود دارد و مابقی دولتی اند. نیک نژاد از پژوهشگران عرصه عدالت آموزشی و تحصیلی می گوید: مدارس خصوصی ما تا قبل از دولت تدبیر و امید 10 درصد بود و ظرف 6 سال گذشته به 16 درصد رسیده است. طبق آمارها در کشور 24 نوع مدرسه داریم که برخی از این مدارس به رغم دولتی بودن به شکل خصوصی اداره می شوند.

او می گوید: در واقع همه این 24 نوع مدرسه از خانواده ها پول دریافت می کنند بنابراین ما در حوزه آموزش از کشورهای لیبرال هم لیبرال تر هستیم و حتی مدارس دولتی ما هم رایگان نیست. این امر حاصل سه دهه سیاستهای آموزشی در کشور است که امروز به زشت ترین شکل ممکن در قامت بی عدالتی آموزشی خودش را نشان می دهد که نمونه آن را در نتایج کنکور می بینیم.

نبوغ دانش آموزان یا مدارس خاص؟!
جای خالی مدارس عادی در پرورش رتبه های برتر کنکور در سال های ۹۴ و ۹۵ به چشم می خورد. در سال ۹۴ حدود ۸۰ درصد و در سال ۹۵ هم حدود ۷۵ درصد رتبه های برتر از مدارس فرزانگان و تیزهوشان هستند و از بین سایر پذیرفته شدگان هم هیچ یک از مدارس عادی نیستند، ضمن اینکه در هر دو سال تمامی رتبه های برتر از کلانشهرها بوده اند.

طبق آمار و ارقام کسب نتایج نشان می دهد که در سال ۹۶ در مجموع ۳۶ رتبه برتر در پنج رشته امتحانی ریاضی، تجربی، علوم انسانی، هنر و زبان سهم تهرانی ها بیش از ۴۷ درصد بوده و استان های آذربایجان شرقی، اصفهان، یزد، کردستان، مازندران و خراسان جنوبی از دیگر استان های موفق در کنکور ۹۶ بوده اند؛ البته در سال ۹۶ هیچ اثری از مدارس دولتی در بین رتبه های تک رقمی کنکور نیست!

۱۵ نفر اول کنکور سال ۹۷، در مدارس پولی و غیردولتی به تحصیل مشغول بودند. همچنین نگاهی به نتایج کنکور ۹۷ و ۹۸ رتبه های برتر نشان می دهد، ضرب المثل توانا بود هر که دارا بود میان کنکوری ها صادق است و مدارس لاکچری بهترین رتبه ها را از آن خود کرده اند.

منبع: خبرنامه دانشجویان ایران

افزودن نظر