صادرات نفت کشور به کمتر از نیم میلیون بشکه در روز رسیده است

صادرات نفت کشور به کمتر از نیم میلیون بشکه در روز رسیده است
کارا کردن هزینه‌ها و ایجاد منابع جایگزین درآمدهای نفتی، مهم‌ترین سازوکار اجرایی در اصلاح ساختار لایحه بودجه سال آینده کشور است.

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، نخستین جلسه ستاد تهیه و تدوین لایحه بودجه سال ۹۹ میزبان اصلاحات ساختاری در برنامه دخل و خرج سال آینده دولت بود. کارا کردن هزینه ها و ایجاد منابع جایگزین درآمدهای نفتی، مهم ترین سازوکار اجرایی در اصلاح ساختار لایحه بودجه سال آینده کشور است که حذف یارانه ها را به عنوان منابع جایگزین درآمدهای نفتی کانون توجه سیاستگذاران قرار داده است.
مطابق قانون، دولت در نیمه آذرماه هر سال مکلف به ارائه برنامه دخل و خرج سالانه خود به مجلس می شود تا نمایندگان مجلس با توجه به درآمدها و هزینه های تعبیه شده در لایحه بودجه، اقدام به تایید یا رد لوایح مندرج در برنامه دخل و خرج دولت کنند. بر این اساس سازمان برنامه وبودجه به همراهی دولت در روزهای گذشته، تدوین برنامه دخل و خرج سال آینده کشور را در دستور کار قرار داده اند تا آمادگی خود را برای ارائه به موقع لایحه بودجه در نیمه آذرماه سال جاری اعلام کنند. آنچه بودجه سال آینده کشور را از دیگر لوایح بودجه ای متمایز می کند، توجه ویژه سیاستگذار به حذف یارانه ها و جایگزین کردن آن با درآمدهای اندک حاصل از فروش نفت است. رییس سازمان برنامه وبودجه می گوید که باید بودجه سال آینده را متفاوت از سال های گذشته طراحی کنیم و به همین دلیل موضوع حذف یارانه ها از راه های جایگزین درآمدهای نفتی را مطرح کرده ایم.
کاهش فروش نفت
این موضوع از آنجا در دستور کار دولت قرار گرفته است که از ۱۳ آبان ماه سال گذشته آمریکا تحریم های عمده ای را علیه ایران وضع کرد که عمده این تحریم ها متوجه توان ایران در صادرات و فروش نفت بود. به این ترتیب از زمان اعمال تحریم ها تا به امروز، درآمدهای نفتی کشور به حداقل میزان خود رسیده که بنا برگفته صاحب نظران و کارشناسان، فروش نفت کشور به کمتر از ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. کاهش شدید درآمدهای حاصل از فروش نفت دولت را بر آن داشت تا در جریان اصلاحات ساختار بودجه ۹۸، به فروش کمتر از ۵۰۰ هزار بشکه نفت در روز اکتفا کند و نگاه واقع بینانه تری به تحریم های وضع شده علیه کشور داشته باشد. بر همین اساس سیدحمید پورمحمدی، معاون سازمان برنامه وبودجه اخیرا اعلام کرده که بودجه سال ۹۸ کل کشور براساس فروش روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت بسته شده است. اما در کنار کاهش شدید درآمدهای نفتی از سال گذشته تا به امروز، سیاستگذار بر آن بود در لایحه بودجه سال جاری، نسبت به حذف یارانه دهک های بالای درآمدی اهتمام ورزد و مسوولیت شناسایی دهک های بالای درآمدی را برعهده استانداری ها بگذارد.
این موضوع سال گذشته و به دنبال تسلیم لایحه بودجه ۹۸ از سوی سازمان برنامه وبودجه مطرح شد اما توضیحی در رابطه با سه دهک بالای درآمدی که مشمول حذف یارانه می شوند ارائه نشد. اما مدتی بعد از آن رحیم زارع، عضو کمیسیون تلفیق بودجه مجلس اعلام کرد: افرادی که حقوق بالای پنج میلیون می گیرند و هنوز یارانه دریافت می کنند، افرادی که فوت شده اند و هنوز یارانه دریافت می کنند جزو ۳ دهک خواهند بود که حذف یارانه آنها در حمایت از اشتغال و تولید و حمایت از خرید تضمینی گندم و بهداشت و سلامت هزینه خواهد شد.
یارانه های پنهان و آشکار
اما در ۲۲ تیرماه سال جاری هیات وزیران به پیشنهاد سازمان برنامه وبودجه کشور، آیین نامه اجرایی قانون بودجه سال ۹۸ در خصوص هدفمندی یارانه ها را تصویب کرد که به موجب آن، دولت موظف شد با استفاده از تمام بانک های اطلاعاتی در اختیار، نسبت به شناسایی و حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست یارانه بگیران اقدام کند.
موضوع حذف یارانه دهک های بالای درآمدی اما قرار است در بودجه سال ۹۹ کشور به گونه ای دیگر اجرایی شود. به این ترتیب سیاستگذار بنا دارد با تغییر رویه اختصاص یارانه ها، منابع جایگزینی برای درآمدهای نفتی بیاید. به نظر می رسد حذف یارانه ها در لایحه بودجه سال آینده کشور بیشتر متوجه یارانه های پنهان باشد.
براساس برآوردهای انجام شده از سوی سازمان برنامه وبودجه در سال ۹۸، مجموع یارانه آشکار و پنهان ۸۹۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود. این رقم معادل ۹/۱۰ میلیون تومان یارانه اعطایی به ازای هر فرد و تقریبا ۲/۲ برابر بودجه سالانه کشور است. این در حالی است که با وجود این رقم کلان که سالانه در کشور پرداخت می شود و سهم هر ایرانی به ۱۱ میلیون تومان می رسد، ولی هدفمند نبودن آن باعث شده تا بخش عمده ای از آن سهم پردرآمدهایی شود که در اهداف تعیین شده برای دریافت یارانه هیچ جایگاهی ندارند. به گونه ای که از میان ۲۴۹ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان مستقیم، ۸/۱۵ هزار میلیارد تومان به سه دهک کم درآمد می رسد و رقم ۱۲۱ هزار میلیارد تومان سهم سه دهک پردرآمد می شود.
از حرف تا عمل
اما با وجود تصمیم جدیدی که قرار است در لایحه بودجه سال ۹۹ گنجانده شود، باید پرسید که منابع اختصاص داده شده به یارانه ها تا چه میزان قادر به جبران درآمدهای نفتی خواهد بود؟ بررسی ها نشان می دهد که پیش از خروج یکجانبه آمریکا از برجام، ایران به طور متوسط قادر به فروش دو میلیون بشکه در روز بود. اما با لغو برجام و اعمال تحریم های نفتی، روند نزولی فروش نفت کشور آغاز شد و به کمترین میزان خود طی سال های گذشته رسید.
در حالی که صادرات نفت کشور به کمتر از نیم میلیون بشکه در روز رسیده است، ضعف ساختاری دولت آشکار شده و آسیب های بسیاری بر بدنه اقتصاد کشور وارد آمده است. در این میان موضوع حذف یارانه ها که چند سالی است دولت برای حذف آن تلاش می کند، تاکنون به جایی نرسیده و سیاستگذار هر بار در موضع اجرای آن به بن بست می رسید.
اما امروز که تمام درهای اقتصاد جهانی به روی ایران بسته شده است، سیاستگذار نسبت به شناسایی راه های جایگزین و انجام اصلاحاتی که سال ها نسبت به انجام آن طفره می رفته ناگزیر است. با این وجود باید دید این موضوع تا چه میزان جنبه اجرایی به خود خواهد گرفت و منابع اختصاص داده به یارانه ها تا چه میزان درآمدهای اندک نفتی را جبران خواهد کرد؟
حذف یارانه ها جایگزین درآمدهای نفتی در بودجه ۹۹
بر همین اساس رییس سازمان برنامه وبودجه با بیان اینکه باید بودجه سال آینده را متفاوت از سال های گذشته طراحی کنیم، گفت: حذف یارانه ها از راه های جایگزینی درآمدهای نفتی در بودجه است.
محمدباقر نوبخت گفت: براساس اصلاح ساختاری که به صورت یک طرح تهیه شده باید بودجه سال آینده را متفاوت از سال های گذشته طراحی کنیم. وی افزود: در اصلاح ساختار بودجه چهار حوزه نسبت به گذشته اصلاح و تغییر پیدا کرد که یکی از آنها اصلاح درآمدهاست. با توجه به اینکه رویکرد اصلاح ساختار بودجه کاهش وابستگی به نفت است اما تا الان تحقق پیدا نکرده، بنابراین باید بودجه سال آینده به گونه ای تهیه شود که منابع نفتی را براساس این ابلاغیه و اجرای طرح اصلاح ساختار به حداقل برسانیم.
رییس سازمان برنامه وبودجه افزود: با توجه به اینکه می خواهیم از نفت جدا شویم و وابستگی آن را در بودجه به حداقل برسانیم باید منابع جایگزینی داشته باشیم؛ بنابراین یک بخش کاهش منابع را از طریق جایگزین کردن منابع دیگر باید جبران کنیم و بخش دیگر را باید از طریق کاهش هزینه و کارا کردن هزینه ها تحقق ببخشیم. نوبخت افزود: بنابراین در سال آینده هزینه هایی که دستگاه ها در سال گذشته و یا امسال داشتند باید بازبینی شود تا حداقل جمع هزینه ها کمتر از منابع باشد که با کاهش درآمدهای نفتی در بودجه تراز شود. بر این اساس باید در بخش درآمدها و منابع مالی و هزینه ها تجدیدنظر کنیم. وی گفت: در جلسه نخست ستاد تهیه و تدوین لایحه بودجه ۹۹ رویکردی نوآورانه برای بودجه سال آینده از طرف معاونت اقتصادی و هماهنگی برنامه وبودجه پیشنهاد شد و امروز این روش مورد بحث قرار گرفت و نقدهایی از طرف کارشناسان به آن وارد شد.
رییس سازمان برنامه وبودجه افزود: گرچه کلیات طرح اصلاح ساختار بودجه در شورای عالی هماهنگی تصویب شده و امروز هم یک بخش از موضوع درآمدهایی که جایگزین نفت در بودجه خواهد شد به تصویب شورای عالی هماهنگی رسید ولی باید انتظار داشته باشیم اصلاح ساختار در آن شورای عالی به تصویب برسد. رییس سازمان برنامه وبودجه درباره یارانه ها و افزایش مصرف سوخت در لایحه بودجه سال آینده نیز گفت: بودجه سال آینده در چارچوب طرح اصلاح ساختار بودجه تعریف می شود که در این طرح چهار حوزه مورد توجه قرار می گیرد.
نوبخت گفت: وقتی نفت از بودجه خارج شود باید منابعی جایگزین شود یکی از آنها مجموعه یارانه ای است که به صورت بودجه ای داریم و پرداخت می کنیم که حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است یا یارانه ای که فرابودجه ای می پردازیم که ۱۴۰ هزار میلیارد تومان است و بخشی نیز یارانه پنهان است که رقم قابل توجهی را شامل می شود که در کالاها و انرژی وجود دارد، بنابراین باید در این خصوص تجدیدنظر شود تا بتوانیم منابع جدیدی جایگزین نفت کنیم که جزو اولین محور اصلاح ساختار است.
منبع: جهان صنعت

افزودن نظر