توجه
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: media/k2/galleries/658031
نقد تئاتر؛

بهانه‌ای فوتبالی برای رسیدن به درامی جهان‌شمول

بهانه‌ای فوتبالی برای رسیدن به درامی جهان‌شمول
«رئال مادرید ۱۱ بارسلونا ۱» نمایشی است که از فوتبال پلی ساخته، برای رسیدن به درامی محکم و نمایشنامه ای با پرداختی مناسب.

به گزارش گروه فرهنگی ایمان نیوز، بهانه ایی فوتبالی برای رسیدن به درامی  جهانشمول؛ رئال مادرید ۱۱ بارسلونا ۱ نمایشی است که این روز ها در پردیس تئاتر شهرزاد در حال اجراست؛ نمایشی به نویسندگی و کارگردانی سید مهدی شجاعی. نویسنده ای که در شهریور سال ۱۳۳۹ در تهران به دنیا آمد. او در سال ۱۳۵۶ پس از گرفتن دیپلم ریاضی، به دانشکده هنر های دراماتیک وارد شد و در رشته ادبیات دراماتیک به ادامه تحصیل پرداخت.

از آثار او در زمینه هنر های نمایشی می توان به فیلم نامه های بدوک ، دیروز بارانی و پدر کار های سینمایی مشترک با مجید مجیدی و فیلم نامه های چشم خفاش و قلعه دبا که کار های سینمایی مشترکی با بهزاد بهزادپور هستند، اشاره کرد.

البته شجاعی. فیلمنامه هایی را هم به نام های کمین و آخرین آبادی نوشته که کانون پرورش فکری کودکان آن ها را ساخته است. اما نمایش رئال مادرید – بارسلونا برگ تازه ای در کارنامه کاری شجاعی است. در وزنه نمایشنامه او سعی کرده به قلب تاریخ کشوری پر رمز و راز و شاعرانه سفر کند، کشوری که شاعرش شاخصش فدریکو گارسیا لورکا است. کشوری که هنرمندانش همواره خاص بودند و خاص می اندیشیدند. کشوری به نام اسپانیا، کشوری که حتی فوتبال باشگاهی اش هم با تیم های رئال مادرید و بارسلونا وجه هنری از فوتبال را دنبال می کنند. شجاعی با توجه به تمام این نکات از فوتبال پلی ساخته، برای رسیدن به درامی محکم و نمایشنامه ای با پرداختی مناسب.

رئال مادرید ۱۱ بارسلونا ۱ اقتباسی از نمایشنامه "تفنگ های ننه کارار" نوشته برتولت برشت است که با تغییرات در متن به برداشتی متفاوت از این متن رسیده است. کلیت نمایشنامه درباره جنگ های داخلی اسپانیاست و داستان زنی است که اجازه نمی دهد، پسرش به جنگ برود.

نمایشی که از طریق این دو تیم فوتبال با شخصیت پردازی موشکافانه به تحلیل هایی سیاسی و اجتماعی می رسد، تحلیل هایی نه البته غیر نمایشی، تحلیل هایی که چون در دل قصه و روایتش گنجانده شده به شعار و اغراق تبدیل نشده است.

ماجرا از این قرار است؛ پسر خانم کارار (خوآن) بهترین تک تیراندازِ شهر مادرید است، ولی خانم کارار ٨ سال است به جای جنگ پسرش را به ماهیگیری می فرستد، چون نمی خواهد او هم مثل پدرش کشته شود. ولی امروز با تمامِ آن ۸ سال فرق دارد. چون برادر کارار می خواهد پنهان از چشم کارار از خوآن برای ترور وزیر جنگ اسپانیا کمک بگیرد. بین چریک های شهر مادرید فقط خوآن می تواند او را بکشد... امروز تو مادرید همه گوششان به سخنرانی وزیر جنگ عصر وحشت اسپانیاست. بعیده کسی واسه شنیدن فوتبال بره خونه خانم کارار...

این چند خط نمایی از تابلوی نمایش رئال مادرید ۱۱ بارسلونا ۱، است. تابلویی که نشان می دهند وزنه سیاست بر صحنه نمایش سایه انداخته و در کل با نمایشی با رگه سیاسی عصر دیکتاتور فرانکو روبرو هستیم، اما این رگه های سیاسی، چون در قالب یک خانواده و پسر جوان آرمان خواه و در روایتی نمایشی بیان می شود، به نقطه منفی و ضعف این نمایش تبدیل نشده، نکته ای که این نمایش را برای تماشاگر دل پذیرتر می کند تا در روندی درست از شخصیت هایی که همه شان به طناب پوسیده بیزاری از جنگ چنگ می زنند بگوید، شخصیت هایی که در فضای رخوتی تاریک دوران دیکتاتوری و در میان بی عدالتی ها همچنان تلاش می کنند از عشق، مهربانی و زندگی بگویند.

در این میان، اما در جا هایی از نمایش شیوه کارگردانی و طراحی صحنه به سمتی می رود که اغراق و شعار وزنه اصلی آن است. اغراقی که به دلیل برداشت درست از فضا و جغرافیایی که شخصیت ها در آن نفس می کشند، برای مخاطب هضم می شود و گل درشت و آزار دهنده. چون خطابه سیاسی جلوه نمی کند. این اتفاق در نمایش در حالی است که حتی شخصیت اصلی با باز ی امیر حسین فتحی روی چهار پایه ای می ایستد و از آرمان هایش می گوید و فریاد سر می دهد، اما این شعار در این میزانسن، مخاطب را آزار نمی دهد تا با اثری روبرو باشیم که در معدود دفعات در هنر نمایش این روزها، به شکل درست از شعار و مفهوم آن بسان ابزاری دراماتیک استفاده می کند.

در این میان، اما زیبایی متن و شکوه این نمایش در بیان و اجرای صحنه ها، دکور و بازی ها، همراه و همگام با متن حرکت نمی کند و این تصور را به بار می آورد که گویی متن بسیار سنگین تر از بقیه اجزای بیانی نمایش هستند واین هم وزن نبودن متن و اجرا، نمایش رئال مادرید بارسلونا را به اجرای متوسط برده است.

استفاده از صدا، طراحی صحنه و بازی هایی که گاهی با زبان و بیانی متوسط در برابر متن شان عمل می کنند، همه و همه این افسوس و حسرت را بر می انگیزد که کاش این متن، با اجرای باشکوه تر و با عظمت تری همراه می شد. در راستای همین مطلب، شیوه اجرایی نمایش با رئالیسمی همراه است که در لحظاتی با محتوای نمایشنامه هماهنگ حرکت نمی کند.

بر اساس فضا و حال و هوای شخصیت های نمایش می توانست به سمت نمادگرایی حتی فضای وهم و سورئالیستی هم حرکت کند تا بتوانیم به تنوع بصری بیشتری در نمایش برسیم. این نقص تا جایی است که در شیوه اجرایی نمایش تنها لحظه ی مرگ وزیر جنگ است که با نماد هایی از فانوس در صحنه به اتمام می رسد و آن همه آرمان و نماد های جهانشمول که استعداد بسیار خوبی برای این نوع اجرا دارند، به ساده ترین شکل ممکن برای مخاطب بیان و اجرا می شوند.

رئال مادرید ۱۱ بارسلونا ۱ نمایشی است با متنی عظیم و پر طمطراق؛ اما با شیوه بیانی ساده. سادگی که در مواقعی نمی تواند بیننده را با آن مفاهیم بکر و عمیق سیاسی و اجتماعی متن همراه کند. همه ی این ها در حالی است که مخاطب تئاتری این سال ها با نمایشی همراه شده که همه نوع مخاطب از هر قشر و طبقه و تحصیلاتی می تواند، به راحتی با آن ارتباط برقرار کند و لحظات لذت بخش خودرا بیابد.

یادداشت از بهنام صادقی

انتهای پیام/

تماشاخانه تصویر

{gallery}658031{/gallery}

افزودن نظر